Duyu organlarımız-Kulak

Duyu organlarımız-Kulak

Mekanoreseptörler bulunduran kulak, ses frekanslarını alarak duyu nöronlarına aktarır duyu nöronlarından alınan uyartıları uç beyindeki işitme merkezine iletir.
Kulağın yapısı 3 ana kısımda incelenir: Dış kulak, orta kulak ve iç kulak.

Kulak

1. Dış kulak

İki kısımdan oluşur. Dışa doğru çıkıntı yapan kısmına kulak kepçesi (auricula) adı verilir. Kulak kepçesi sesin yönünün belirlenmesinde işlev görür. Burayı orta kulağa bağlayan kanal ikinci kısmı yapar ve dış kulak yolu (meatus acusticus externus) adını alır. Dıştan içe doğru uzanan bu kanal yaklaşık 2,5 cm kadardır ve S harfi şeklinde kıvrılmıştır. Kanalın bir kısmı kıkırdak; diğer kısmı kemik yapısındadır. Kıkırdak kısım üzerinde tragi adı verilen kıllar vardır. Kanal içinde bezlerin salgısı ve bunların üzerine binen tozlar sonucu kulak kirleri (cerumen) oluşur. Bu kirler birleşip kuruduğu zaman (buşon) kanalı tıkayabilir ve işitmeye engel olabilirler.

Dış kulak yolunun sonunda yarı saydam olan sedef renginde kulak zarı (membrana tympani) bulunur. Kulak zarı; dış kulak ile orta kulağı birbirinden ayırır. Her iki yüzü, atmosfer basıncı ile dengelenmiştir. Zarın iç yüzünü, östaki borusu (tuba auditiva) aracılığı ile boğazdan (pharynx) gelen hava dengeler. Böylece kulak zarının içe çökmesi engellenmiş olur

2. Orta Kulak
Yaklaşık 0,5 cm³ hacminde küçük bir boşluktur. İçinde hava ve 3 tane küçük kulak kemikçiği bulunur. Bunlar çekiç, örs ve üzengi kemikleridir. Kulak zarından gelen titreşimleri, bu kemikler iç kulağa iletirler ve orta kulağa bağlı diğer bir yapı da östaki borusudur.Boşluğa östaki borusu aracılığıyla hava gelir. Östaki borusu diğer ucuyla da yutağa bağlanır. Dış kulak ile iç kulak arasında basıncı dengeler.
Boşluğun arka duvarı temporal kemik içerisinde yer alan mastoid hava hücrelerine (cellulae mastoideae) açılır. Birbiri ile eklemleşen üç kemik timpan zarına çarpan ses dalgalarının amplıtüdünü yükselterek, iç kulaktaki sıvıya iletirler. Kulak zarına tutunan ilk kemik malleus (çekiç kemiği)'tur. Ortadaki incus (örs), sondaki ise stapes. (üzengi)'tir. Üzengi kemiği oval pencere (fenestra vestibuli) adı verilen açıklık üzerine oturur.

3. İç Kulak

Orta kulaktan gelen titreşimler oval pencereden geçerek iç kulağa iletilir. İç kulakta iki önemli yapı bulunur.

Vestibular sistem

• İşitme organı:

İç kulakta işitmeyi sağlayan yapı salyangozdur. Salyangoz içi sıvı dolu üç kanaldan oluşmuştur. Üstteki kanal pencereye bağlı timpanik kanaldır. Vestibular ve timpanik kanalların ikisinde de ortada perilenf denilen bir sıvı bulunur. Ortada bulunur. İşitmeyi sağlayan ve mekanoreseptörler bulunduran korti organı bu kanalda bulunur. Kanallardaki sıvı vasıtasıyla gelen titreşimler korti organıyla duyu nöronlarına duyu nöronları da uyarıyı beyne iletir.

işitme kanalı titrek tüy hücreleri

- Kohlear kanal içinde titrek tüy hücreleri ve çalışma şekillleri -

ses frekanslarının salyangoz kanalına bağlı dağılımı

- Ses frekanslarının kanala bağlı dağılımı -

• Denge ve yön organı:

Oval pencerenin iç kulağa bağlandığı yerde, tulumcuk ve kesecik ve bu yapılara bağlı yarım daire kanalları bulunur. Bu kanalların içi sıvı ile doludur ve sıvının içinde de otolit taşları bulunur. Tüm bu yapılar eş güdümlü çalışarak vücudun dengesini korumakla yükümlüdürler.

İşitme olayı

Herhangi bir ses dalgasının bir saniyedeki titreşim sayışma (frekansına) “Hertz” denilmektedir. İnsan kulağı 16-21000 Hertz arasındaki sesleri işitebilir. Yani saniyede 16-21000 arası titreşim yapan sesleri işitebiliriz. Kulağın yapısal özellikleri nedeniyle herhangi bir sesi aslından 20 kat daha şiddetli olarak işitiriz. 0.0006 saniye farkla kulağa ulaşan iki ayrı sesi birbirinden ayırt edebiliriz. Bu süre 3 Derecelik açıya eşittir. Öyle ki 0.0006 saniyeden daha kısa bir aralıkla kulağa gelmiş sesler ayırt edilemeyip, tek bir ses olarak algılanırlar. Dış kulağın kulak zarına ulaşan ses titreşimleri bu zarı uygun bir biçimde titreştirirler. Kulak zarındaki bu titreşimler ise işitme kemikçiklerine iletilirler. Çekiç, örs ve üzengi kemikçikleri yoluyla orta kulağı kat eden bu titreşimler, daha sonra iç kulağa ulaşırlar. İç kulağa iletilmiş olan titreşimlerse, kokleayı uygun bir biçimde titreşti­rirler. Vestibülokoklear sinirinin (8. kafa siniri) koklear dalıysa bu titreşimleri sinirsel uyanlar biçiminde algılayıp, onları değerlendirmesi için beynin ilgili bölgelerine iletir. Dış çevreden gelen ses dalgalarını sinirsel uyarılara çevirme görevi kokleaya aittir.Kuvvetli sesler, dış kulak kanalını ve östaki kanalını aynı sürede geçip, orta kulağa ulaşırlar. Bu nedenle özellikle topçu askerler, atışlar sırasında ağızlarını açarak şiddetli ses dalgalarının dış-kulak ve östaki kanalını aynı sürede geçip, orta kulak boşluğuna aynı anda varmalarını sağlarlar. Bu durumda kulak zarının her iki yanındaki basınç birbirine eşit olur ve zarın yırtılması önlenir. Eğer ağzı kapalı tutulacak olursa ses dalgalarının östaki kanalından orta kulağa ulaşmaları gecikeceği için kulak zarının dış kulak kanalı yüzünde yüksek basınç dengelenmediği için kulak zarı yırtılma tehlikesiyle karşı karşıya kalır.

Kulak rahatsızlıkları

Sağırlık : işitme yeteneğinin az ya da çok yitirilmesidir. Kulak yolunun kirle­nip tıkanması gibi basit bir nedenden ileri gelebileceği gibi, bazen çok karmaşık nedenlerle de ortaya çıkabilir. Bu durumda, temel nedenler kulak yangısı, otoskleroz, damar bozuklukları, beslen­me bozuklukları (azot eksikliği, şeker hastalığı), bulaşıcı hastalıklar (tifo, fren­gi), zehirlenme, kafatası veya ses trav­ması (örneğin kazancılarda görülen has­talık), ya da sinirsel bir hastalık olabi­lir.

Kulak yangısı : işitme organının yangılanmasıdır. Bu hastalığa streptokok, pnömokok gibi çeşitli bakteriler yol açabilir. Genellikle bir burun ya da boğaz yangılanması sonucunda veya grip, kı­zamık, kızıl gibi hastalıklar sırasında or­taya çıkar. Dikkati çeken ilk belirtiler kulak ağrılarıdır. Bazen de bir irin akın­tısı göze çarpabilir. Bu durumda, he­men bir uzman doktora başvurmak ge­rekir. Çünkü, süreğenleşme tehlikesinin dışında, daha başka birçok tehlikeler söz konusu olabilir, yavaş yavaş sağır­laşma, mastoidit, menenjit, kulaktan yayılan genel hastalık durumu bu tehli­kelerden bazılarıdır.

Mastoid yangısı: özellikle süt bebekle­rinde, ivegen bir kulak yangısının baş­langıcından iki ya da üç hafta sonra or­taya çıkan sürekli irin akıntısıyla kendi­ni gösteren bir hastalık durumudur. Mastoidit de denir. Delme işlemi uygu­lansa bile, ateş düşmez ve mastoid çı­kıntısı üzerinde bir ağrı belirir. Bu has­talık sinüslerde tromboza, ivegen bir menenjite ya da beyin Apselerine yolaçması nedeniyle çok ciddî bir hastalıktır. Antibiyotik tedavisi olumlu sonuç ve­rir.

Baş dönmesi : Uzayın üç boyutundan biri içinde yer değiştirme duyumları ola­rak tanımlanabilir. Krizlerle ortaya çıkar ve travma izleri, beyin uru, plaklı skleroz, damar sertliği, zehirlenme kökenli (alkol ya da tütünden ileri gelebilir) sinir yangısı, hatta basitçe bir kulak yangısı gibi çok çeşitli nedenlerden ileri gelebi­lir. Yalnız başına veya kulak uğultusuyla sağırlıkla, mide bulantılarıylaya da kus­malarla birlikte görülen baş dönmesi daima çok ciddiye alınmalıdır. Bu du­rumlar kulak burun boğaz uzmanının derinlemesine bir muayenesini gerekti­rir.

Kulak çınlaması (tinitus) : Kafa gürültüsü veya kulaklardaki çınlama (tinitus) yaygın görülür. Tinitus, Latince ’çınlamak’ anlamındaki tinnire’den gelmektedir. Tinitus hastalık değildir. Bir dizi sağlık sorununun neden olabildiği bir semptomdur. Tinitus, yaşla bağlantılı işitme kaybı veya kulak yaralanmasının sonucu olabilir ya da dolaşım sisteminizdeki bir hastalığın göstergesi de olabilir. Çoğu insan, tinitusu denetim altına alarak veya altında yatan nedenleri tedavi ederek semptomlarının zaman içerisinde iyileştirilebileceğini bulmuştur. Tinitusun yarattığı ses rahatsız edici olabilse de, hastalığın, ciddi bir sorunun uyarısı olmasına ender rastlanır.

Yorumlar

akciğer kanserine bağlı tümör baskılı sağırlık ve yardımcı çözüm

benim kayınpederim akciğer kanserine yakalandı nisan 2010 tarihinde kanser yayıldı ve beyne gitti 6 yıl önce sigarayı bırakmıştı ancak daha 40 yıl sigara içmiş birisi şu an tümörler baskı yaptığı için gözlerinde çok ağrısı var ayrıca tümörler büyüdüğü ve kulaklara baskı yaptığı için duyma olayını yitirdi fakat hastalıktanmıdır bilimiyorum çokda meraklı sürekli herkesin ne konuştuğunu bağırarak soruyor yüz felci geçirdi bu arada konu bundan
ibaret ancak sizden istediğim şey şu;
bir TV Ekranı olsa vede kişiler konuşuğunda algılasa ve hasta bunları okuyabilse böyle birşey varsa bilgilendirin yoksa diğer hastalar içinde böyle bir şey yapılabilirse iyi olur fikir babası olarakda bana bir adet hediye edersiniz iyi çalışmalar dileğiyle teşekkürler

Yeni yorum gönder

Bu alanın içeriği gizli tutulacak ve açıkta gösterilmeyecektir.
  • Web sayfası ve e-posta adresleri otomatik olarak bağlantıya çevrilir.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd> <img> <b>
  • Satır ve paragraflar otomatik olarak bölünürler.

Biçimleme seçenekleri hakkında daha fazla bilgi

CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.

Anket

Bilim ile ilgilenir misiniz?:

Son yorumlar